Er Hafrannsóknarstofnun hęf til aš koma aš fiskeldismįlum į Ķslandi?

Hafrannsóknarstofnun hefur nś hvaš eftir annaš į nokkrum mįnušum komiš fram meš mjög svo ófagmannlegum hętti ķ mįlum er snśa aš fiskeldi.  Hvaš sem veldur žvķ, kunnįttuleysi eša persónulegar skošanir einstakra starfsmanna er ekki gott aš segja, en ef į aš byggja upp fiskeldi af fagmennsku vęri ef til vill best aš fį einhverja ašra en Hafró aš žeirri vinnu frekar en aš fela Hafró nįnast alręšisvald ķ žessum mįlum žrįtt fyrir aš stofnunin misstķgi sig trekk ķ trekk.  Nśverandi rķkisstjórn hefur einmitt lżst žvķ yfir aš hśn vilji styšja viš įframhaldandi uppbyggingu į fiskeldi ķ sįtt viš nįttśru og menn og er žaš vel enda er laxeldi ein umhverfisvęnasta matvęlavinnsla sem hęgt er aš stunda ef vel er aš žvķ stašiš.

Siguršur Gušjónsson sem įšur starfaši fyrir veišimįlastofnun og nśverandi forstjóri Hafró er aš margra mati of tengdur veišiklśbbunum til žess aš hann geti talist hęfur til aš koma aš skipulagninug fiskeldis į Ķslandi.  Žegar hann starfaši fyrir Veišimįlastofnun skrifaši hann m.a. skżrslu sem bar heitiš „Even the evil needs a place“ žar sem umfjöllunarefniš var laxeldi og hvernig vęri hęgt aš hafa žaš ķ lįgmarki.  Žį helt hann fyrirlestur į mįlžingi um neikvęš įhrif sjókvķaeldis ķ aprķl 2016.  Fiskeldisišnašurinn hefur sżnt mikla žolinmmęši og reynt aš koma į móts viš žį vinnu sem Hafró ynnir af hendi meš žį von ķ brjósti aš persónulegar skošanir ekki lįtnar flękjast fyrir vķsindalegum vinnubrögšum.

Mynd_0402140

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mynd af vef LV

 

Ašrir starfsmenn sem hafa komiš aš žessari vinnu eru lķka fyrrverandi starfsmenn veišimįlastofnunar sem hafa bein tengsl viš stangveišigeirann og Ragnar Jóhannsson efnafręšingur.  Eflaust eru žetta hinir mętustu menn en hvort žetta séu žeir bestu sem völ er viš gerš įhęttumats og erfšablöndunar mį eflaust setja spurningamerki viš, allavega er veriš aš sį fręjum vafans meš nśverandi fyrirkomulagi.

Buršaržolsmat

Hafró gaf śt buršaržolsmat ķ mars įriš 2017.  Var žaš tališ grunnur aš žvķ fiskeldi sem hęgt vęri aš byggja upp margar mismunandi skošanir voru į buršarmatinu, sumum žótti žaš of lķtiš og öšrum of mikiš.  Žaš sem var žó athyglisvert viš matiš var hversu ónįkvęmt žaš var en mat hvers fjaršar hleypur į žśsund tonnum. 

Įhęttumat

Ķ jślķ 2017 gaf Hafró svo śt svokallaš „įhęttumat“ vegna erfšablöndunar.  Žaš var strax ljóst aš žaš var illa unniš og fékk žaš į sig mikla gagnrżni.  Hér verša nefnd nokkur atriši sem bera vott um ófagmannleg vinnubrögš sem stofnun sem ętlar aš lįta taka sig alvarlega hlżtur aš taka mjög nęrri sér.

  • Įhęttumatiš hefur ekki hlotiš rżni annarra vķsindamanna sem gęti bent til žess aš starfsfólk Hafró viti hversu gallaš įhęttumatiš er og vilji ekki fį įlit annarra vķsindamanna į žvķ.
  • Hugtakiš įhęttumat. Athyglisvert er aš žeir sem unnu aš „įhęttumatinu“ hafa enga menntun hlotiš ķ žvķ hvernig į aš framkvęma įhęttumat enda metur reiknireglan sem fundin er ekki įhęttu heldur lķkindi.
  • Ķ skżrslunni eru meš afar hępnum forsendum reiknašar śt lķkur į aš fiskur komist upp ķ į. Žegar įhętta er reiknuš śt žarf aš taka inn ķ dęmiš hvaša afleišingar žaš hefur ķ för meš sér en žaš er ekki gert ķ įhęttumatinu.  Žar meš er titill skżrslunnar rangur og žį vęntanlega nišurstašan lķka og hiš svokallaša įhęttumat er žvķ ekki įhęttumat og skżrslan žar meš fallin um sjįlfa sig.  Žetta bendir til kunnįttuleysis žeirra sem aš gerš skżrslunnar komu og lķklegt veršur aš teljast aš enginn af žeim sem komu aš gerš skżrslunnar hafi hlotiš tilsögn ķ gerš įhęttumats.  Hvaš afleišingarnar varšar žį er žaš meš ólķkindum aš hafbeitarįm sé gefiš sérstakt verndargildi en įriš 2004 var sjókvķaeldi leyft į vestfjöršum og austfjöršum vegna žess aš į žessum svęšum voru įrnar ekki taldar hafa sérstakt verndargildi.  Žess mį geta aš ķ Noregi er bannaš aš sleppa fiski ķ įr til aš rękta žęr upp en žar ķ landi žykir žaš of mikiš inngrip enda meš žvķ komiš ķ veg fyrir nįttśrulegt val.
  • Fjölgunarhęfni eldisfisks. Žaš hefur veriš sżnt fram į aš fjölgunarhęfni eldisfisks er ekki nęrri žvi jafn góš og villts fisks sem leišir til žess aš lķkurnar į aš eldisfiskur fjölgi sér minnka.  Žį kemur fram ķ „įhęttumatinu“ aš reiknaš er meš aš 15% af žeim fiski sem mögulega myndi sleppa vęri kynžroska žegar stašreyndin er sś aš 0% er kynžroska viš slįtrun.
  • Ķ skżrslunni er gengiš śt frį žvķ aš eldisfiskur sleppi og žar er fullyrt aš 0,8% af hverju framleiddu tonni sleppi.  Žetta er algjörlega śr lausu lofti gripiš žar sem ekkiert samband er į milli tonnafjölda og sleppinga.  Nęr vęri aš miša viš fjölda seiša sem sett eru śt.  Meš žessum rökum vęri hęgt aš draga śr sleppingum meš žvķ aš slįtra stęrri fiski. Žar aš auki er talan 0,8% aš hluta til mišuš viš žį tķma ķ Noregi žegar ekki var bśiš aš taka ķ notkun reglur um öruggan eldisbśnaš en eftir aš stašall um bśnaš ķ fiskeldi dró umtalsvert śr sleppingum og nś er svo komiš aš sleppingar eru nįnast śr sögunni.
  • Ratvķsi eldisfiska. Žvķ er haldiš fram ķ skżrslunni aš 15% eldisfiska sem sleppa leiti upp ķ straumvötn.  Žetta er u.ž.b. 20 föld ratvķsi mišaš viš tölur frį veiširéttarhöfum og žeim fjölda sem žeir hafa sleppt ķ įrnar.  Hver vegna Hafró kżs aš nota žessa tölu er óskiljanlegt en augljóslega skekkir žetta nišurstöšur reiknilķkansins sem margir kalla „įhęttumat“.
  • Žį er ekki tekiš tillit til stęršar žess fisks sem sleppur en žaš skiptir verulegu mįli žar sem stęrri fiskur fer sķšur upp ķ įrnar.
  • Miklu plįssi skżrslunnar er eytt ķ umręšu um geldfisk en sś umręša er algerlega ótķmabęr. Vonandi kemur aš žeim tķma sem geldfiskur veršur nothęfur ķ eldi en žaš geta lišiš mörg įr žangaš til žaš veršur.  Žaš aš ętlast til žess aš ķ fiskeldi sé notuš tękni sem ekki er bśiš aš žróa er afar hępiš, svona įlķka eins og aš skikka Feršaskrifstofur til aš selja feršir til Mars.
  • Engar tilraunir eru geršar til žess ķ matinu aš meta įhrif fyrirbyggjandi ašgerša s.s. notkun ljósa, stęrri śtsetningarstęršar og fleira sem reyndar er gert nś žegar.

Svikin Loforš um endurskošun įhęttumats.

Fulltrśar rįšuneyta, LF og LV skrifušu undir stefnumótun ķ fiskeldi žar sem įhęttumat Hafró var lagt til grundvallar og žar var samžykkt aš įhęttumatiš yrši endurskošaš og aš tekiš yrši tillit til nżrra upplżsinga.  Meš žetta skrifaši LF undir og olli žaš mikilli óįnęgju mešaš félagsmanna, m.a. sagši HG sig śr samtökunum.  Nś hefur Hafró svikiš žetta samkomulag og enn og aftur sett uppbyggingu fiskeldis ķ algera óvissu.  Ķ fréttatilkynningu į heimasķšu Hafró segir m.a.:

  • „Įhęttumatiš var unniš af sérfręšingum Hafrannsóknastofnunar įsamt erlendum sérfręšingum og hefur hlotiš rżni erlendra sérfręšinga.“ Hér er ekki sagt satt og rétt frį af žvķ aš įhęttumatiš hefur ekki hlotiš rżni erlendra sérfręšinga en til žess aš rżni teljist marktęk žar faš birta hana ķ višurkenndum ritum, ekki er nóg aš erlendir ašilar lesa yfir eša setja nafn sitt viš skżrluna eša hluta hennar iens og raunin viršist vera.
  • „Ķ kjölfar vinnu nefndarinnar var skrifaš frumvarp til laga um breytingar į lögum um fiskeldi .... Žvķ mišur varš frumvarpiš ekki aš lögum į voržingi en til stendur aš endurflytja mįliš į komandi haustžingi“. Žetta er athyglsivert oršalag žar sem persónulegar skošanir stufnunarinnar fį plįss ķ opinberri fréttatilkynningu.
  • „Helstu stofnanir eins og Skipulagsstofnun, Umhverfisstofnun og Matvęlastofnun hafa stušst viš įhęttumatiš og buršaržolsmat einstakra hafsvęša ķ sinni vinnu“. Samkvęmt samtölum viš starfsfólk MAST er hér ekki rétt meš fariš enda eiga žessar stofnanir aš starfa eftir žeim lögum sem eru ķ gildi.
  • „Fyrir liggur aš ķ nśgildandi lögum er ekki aš finna heimild til aš draga śr eldi sem leyft hefur veriš į grunni įhęttumats reynist leyfilegt eldi vera of mikiš.“ Žaš aš Hafró hafi ekki veriš bśiš aš kynna sér žetta įšur en įhęttumatiš var gefiš śt hlżtur aš vera afskaplega athyglisvert.
  • „Til aš styrkja vķsindalegan grundvöll įhęttumatsins hefur Hafrannsóknastofnun ķ hyggju aš gera frekari rannsóknir og hyggst stofnunin óska eftir fjįrmagni ķ žeim tilgangi“. Öll žessi vinna ber aš sama brunni.  Žaš į aš nota žetta til žess aš nį śt eins miklum peningum eins lengi og hęgt er.  Finna mį stningar sem eru oršašar į svipašan hįtt ķ įhęttumatinu og brušaržolsmatinu jį og sennilega į fleiri stöšum.
  • „Mešal annars žarf aš gera rannsókn į hvort sį norskęttaši stofn sem hér er notašur ķ fiskeldi lifir af sjįvardvöl viš Ķsland. Žetta yrši gert meš rannsóknum žar sem seišum af eldisstofninum yrši sleppt ķ hafbeitarašstöšu į Vestfjöršum og į Austfjöršum. Rannsóknin yrši takmörkuš aš umfangi og seišum af ķslenskum stofnum sleppt til samanburšar“. Žeir ętla sem sagt aš sleppa eldisfiski ķ sjóinn til aš athuga hvaš gerist.  Er žetta ekki žaš sem įhęttumatiš įtti aš koma ķ veg fyrir?  Hvaš segja veišimenn um žetta?  Verši erfšablöndun vegna žessa veršur žį eldisfyrirtękjunum kennt um?
  • „Žį hefur stofnunin ķ hyggju aš gera takmarkaša tilraun ķ Ķsafjaršardjśpi til aš rannsaka įkvešna žętti ķ fiskeldi ķ samvinnu viš eldisfyrirtęki. Tilraunin yrši takmörkuš ķ magni viš hįmark 3.000 tonn af frjóum laxi og til 5 įra. Umhverfisžęttir yršu męldir sérstaklega og žį yrši umhverfi kvķanna vaktaš sérstaklega meš tilliti til lķfrķkis. Ķ eldinu yršu vaktašir almennir žęttir eins og lifitala, vöxtur og kynžroski“. Žarna ętlar Hafró aš nį sér ķ aura til žess aš nį ķ upplżsingar sem žegar eru tiltękar innan eldisfyrirtękjanna.  Žetta segir bżsna mikiš um žekkingarleysi innan stofnunarinnar.

Aš žessari samantekt lokinni mį spyrja hvort Hafró sé hęf til aš koma aš vinnu viš fiskeldi.  Ef til vill vęri nęr aš Sjįvarśtvegsrįšuneytiš réši til žess ašila sem hafa reynslu į žessu sviši.  Žeir ašilar eru lķklega ekki til hér į Ķslandi, heldur žyfti aš leita śt fyrir landsteinana.  Sś óvissa sem nś hefur skapast er algerlega óžolandi enda bśiš aš fjįrfest fyrir milljarša og žetta mun tefja verulega og jafnvel hindra frekari uppbyggingu į austfjöršum og vestfjöršum.  Žaš er ekki veriš aš bišja um fyrirfram gefna nišurstöšu, heldur aš unniš verši af fagmennsku og lögum og reglum ķ landinu fylgt.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Ef 0 % af strokufiskum eru ókynžroska, žį er hętta į erfšablöndun nįnast engin, žvķ aš eldisfiskur kann varla aš bjarga sér ķ villtri nįttśrunni.  Hafró gerir allt of mikiš śr įhęttunni, sem er algerlega óverjanlegt ķ ljósi hinna miklu hagsmuna, sem ķ hśfi eru.  Lįtum fólkiš njóta vafans, og hęttum aš mįla skrattann į vegginn. 

Bjarni Jónsson, 14.8.2018 kl. 14:31

2 Smįmynd: S Kristjįn Ingimarsson

Algjörlega sammįla Bjarni og jafnvel žó aš 7% vęri kynžroska žį veršur nišurstaša "įhęttumatsins" allt önnur og eldismagniš myndi takmarkast af buršaržolsmati.  Žetta er nįttśrulega alveg gališ.

S Kristjįn Ingimarsson, 15.8.2018 kl. 09:54

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

S Kristján Ingimarsson

Höfundur

S Kristján Ingimarsson
S Kristján Ingimarsson

 

Faðir, sambýlismaður, fiskeldisfræðingur, íþróttaáhugamaður, tónlistaráhugamaður, kafari, og með allt of mörg áhugamál.

Nóv. 2018
S M Ž M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Nżjustu myndir

  • Mynd_0402140
  • 20160922 120421 (Large)
  • gömul vél (Large)
  • DSC_0042 (Large)
  • DSC_0014 (Large)

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (14.11.): 0
  • Sl. sólarhring: 5
  • Sl. viku: 10
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 10
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband